ၽိင်ႈယူႇၵိၼ်လႄႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး

               ၽိင်ႈငႄႈ ၽိင်ႈထုင်း (culture) ၼႆႉပဵၼ်ဢီႈသင်။ ၼိူင်ႈၵေႃႉတေပိုတ်ႇ တီႈပွင်ႇၼိူင်ႈမဵဝ်းယူႇ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ "ၽိင်ႈ" ဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းၵူႊဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ ႁိုင်မႃးဢဝ်ၵၢႆႇပဵၼ် "ထုင်း" မႃးဝႃႈၼႆ။ " ၽိင်ႈ" လႄႈ "ထုင်း" ၼႆႉ တီႈပွင်ႇမၼ်းပိူင်ႈၵၼ်တီႈ ဢၼ်မီးၶေႃႈဢၢင်ႈ လႄႈဢမ်ႇမီးၼၼ်ႉ။ "ၽိင်ႈ" ၼႆႉမီးၶေႃႈဢၢင်ႈဢၢၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ "ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင်"။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈႁဝ်းႁဵတ်း ပွႆးပီႊမ်ႂႇ ၵွပ်ႈပီႊၵဝ်ႇပူၼ်ႉၵႂႃႇ သေ ထိုင်ႁွတ်ႈပီႊမ်ႂႇမႃးလႄႈ ႁဝ်းႁဵတ်ႈပွႆးပီႊမ်ႂႇ။ " ထုင်း" သမ်ႉပဵၼ်သင်လႃႇ ပေႃးၼၼ်။ ထုင်းၼႆႉမိူၼ်ၼင်ႇ ႁဝ်း ႁဵတ်းၶဝ်ႈယႃႇၶူႉ မိူဝ်ႈလိူၼ်သၢမ်မူၼ်းၼၼ်ႉ။ ထုင်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈဢၢင်ႈဢၢၼ်း
တႅတ်ႈတႅတ်ႈ ၼႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ဢၼ်ၼႆႉတေႉတီႈပွင်ႇ ၽိင်ႈထုင်းဢၼ်လႆႈႁဵၼ်း တီႈၼ်ႂးလိၵ်ႈမႃး။

               တီႈပွင်ႇၽိင်ႈငႄႈၽိင်ႈထုင်း တွၼ်ႈတႃႇၶႃႈတေႉ ………  လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ်၊ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈပႆ၊ လွင်ႈသွၵ်ႈႁႃ တၢင်းမူၼ်ႊသူင်သိူဝ်း၊ တၢင်းဝူၼ်ႉတၢင်းၶႆႊၸ်ႂ၊ ၵၢၼ်ၵေႈလိတ်ႈလွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ဢၼ်ၸုမ်းၵူၼ်း မူႇၽုင်ၼိူင်ႈဢၼ် ယွမ်းႁပ်ႉ ယိပ်းၵၼ် သူင်ၸ်ႂႉတိုဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇၼ်ႂးၽိင်ႈထုင်း "တႆး" တေမီး ႁုင်မိုဝ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်းတႆး၊ လွင်ႈၼုင်ႈဝႆ သၢင်ႇႁၢင်ႊ၊ ၽၢင်ႁၢင်ႊႁိူၼ်းယူႇသဝ်း၊ တႄႇၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးထိုင် လွင်ႈၵိူဝ်းယမ်၊ ၵၢၼ်သင်ႇသွၼ် လုၵ်ႈလၢင်း၊ လွင်ႈဝူၼ်ႉၽႅၼ်ၵၢၼ် ပွင်ဝၢၼ်ႈ ပွင်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၽိင်ႈထုင်းယဝ်ံႉ။
                 ပေႃးဝႃႈထူဝ်ႇၼဝ်ႈၼႆ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼ်ႂးမိူင်းႁူမ်ႊတုမ်ႊ မႅၼ်ႇမႃႇ ဢွၼ်ၵၼ်လႅၼ်ႈႁၼ် တႆး ႁဝ်းယဝ်ႉ။ ၼႆႉၵွပ်ႈသင်လႃႇ။ မဵတ်ႉထူဝ်ႇၼဝ်ႈၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၵလႃး ၶဝ်ၵေႃႈၸ်ႂႉဢိူဝ်ႈ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇဝႃႈ ၶွင်ၵလႃးလႃႇ။ ပေႃးဝႃႈ မသလႃႇ ဢၼ်မိူတ်ႇၽၵ်းၼႆ ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ် ၸီႉၸူး ပီႈၼွင်ႉၵလႃး ၵမ်းလဵဝ်ယဝ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈၽၵ်းသူမ်ႈယႅၼ်ႈၼႆ ႁဝ်းႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းမေႃၶွင်ၶႄႇ။ ၵွပ်ႈသင်လႃႇ။ ၵွပ်ႈသင်လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မဵတ်ႇမၢႆ ၽၢင်ႁၢင်ႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း မႃးလႃႇ။ တႆးၵူႊတီႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိၼ်ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ။ ၵလႃး ၵူႊတီႈ ဢမ်ႇမေႃႁဵတ်းၽွင် မသလႃႇ မိူတ်ႇၽၵ်းလူး။ ၶႄႇၵူႊၵေႃႉ ဢမ်ႇမွင်ၽၵ်းသူမ်ႈလူး။ ၵွပ်ႈသင်ႁဝ်းသမ်ႉ ဢဝ် ထူဝ်ႇၼဝ်ႈ၊ မသလႃႇ၊ ၽၵ်းသူမ်ႈယႅၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ၶွင်(ၽၢင်ႁၢင်ႊ) ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း လႃႇ။ ၶေႃႈတွပ်ႈၼႆႉႁဝ်းတေၵႂႃႇႁႃ တီႈလ်ႂ။
                 "ၵၢတ်ႇ" ……… ။ ၶေႃႈတွပ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႃလႆႈၼ်ႂး "ၵၢတ်ႇ" ဢိူဝ်ႈ။ တီႈၼႆႈၶႃႈၶ်ႂႈ ၶႆႊၼေ လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ် ယူႇၼ်ႂးဝၢၼ်ႈပႃႇပူင်းလဝ်း၊ ဝဵင်းပၢင်ႇဢူး။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵဝ်ၶႃႈ ဢမ်ႇယူႇၼ်ႂးဝၢၼ်ႈပႃႇပူင်းလဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိူမ်ႈၸပ်းဝၢၼ်ႈပႃႇပူင်ႈလဝ်း။ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉၼႆ ပဵၼ်ဝၼ်းၵၢတ်ႇ (မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇတေႉ တေပဵၼ်ႁႃႈဝၼ်းၼိူင်ႈၵၢတ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႊ ဝၢႆးႁဝ်းၸ်ႂႉ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းဢင်းၵိတ်ႉ ဢၢပ်ႈတေလၢႆႈ ဝၼ်းၵၢတ်ႇ) ။ ဝၢၼ်ႈ ဢၼ်ယူႇၸမ်ၵၢတ်ႇ မွၵ်ႈ 15 ဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႃးသိုဝ်ႉၶၢႆၵၼ် တီႈၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ။ ၶႃႈယင်းတွင်းယူႇ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၶေႃႈၵႂၢမ်းမႄႈသင်ႇ ႁ်ႂႈသိုဝ်ႉၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း ပႃႈတိင်း ၼ်ႂးၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ။ ၵူႊဝူင်ႈ ဝၼ်းၵၢတ်ႇ ၶႃႈပဵၼ်ၵူၼ်း သိုဝ်ႉၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း တႃႇသေ။  တွႆးလွႆး ဢမ်ႇၸပ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်းယဝ်ႈ။ ၶူဝ်းၶၢႆဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင် လိုဝ်းလင်သေပိူၼ်ႈတေႉ ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်းလႄႈ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈႁေႃႇ ပႃႈတိင်း။ ထိုင်ပႃႈတိင်းဢႃႇယူႉထဝ်ႈၵႄႇ ဢမ်ႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင်ၶၢႆ လႆႈယဝ်ႉၼႆသေတႃႉ ၵေႃႈလုၵ်ႈယိင်းသၢဝ် ပႃႈတိင်း ပုတ်ႇတိၼ်တၢင်မိုဝ်း သေသိုပ်ႇၶၢႆ ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်းလႄႈ ထူဝ်ႇၼဝ်ႈႁေႃႇ။ ၵမ်းၼႆႉ ၸိုဝ်ႈသဵင်ဢၼ်ဝႃႈ ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း ပႃႈတိင်းၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးပဵၼ် ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း ဝၢၼ်ႈပႃႇပူင်ႈလဝ်း ……… ။ တီႈၼႆႈၶႃႈၶ်ႂႈထၢမ် ၵွပ်ႈသင် ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း ပႃႈတိင်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆၢႈပဵၼ် ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း လုၵ်ႈသၢဝ် ပႃႈတိင်းလႃႇ။ ၸိုင်သမ်ႉ လၢႆႈၸိုဝ်ႈပဵၼ် ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း ဝၢၼ်ႈပႃႇပူင်ႈလဝ်း ၵႂႃႇလႃႇ။ ၶေႃႈၼႆႉ ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႈ ဝူၼ်ႉဢမ်ႇၶိုတ်းယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၼ်ႂးၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸေးၸေးလူး ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်းၼၼ်ႉ တေလၢႆႈၸိုဝ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈ။ ၶႃႈထၢင်ႇတေႉ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တေတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ "ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်းတႆး" ၼႆယူႇယူဝ်ႉ။ ၶႃႈထၢင်ႇတေႉ ပီႈၼွင်ႉ ၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၶဝ် တေႁၼ်လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ ၽိင်ႈယူႇၵိၼ်လႄႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးယဝ်ႈ။
                  ပေႃးတူၺ်းထႅင်ႈၽၢႆႇၼိူင်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၼႆႉ ပိုင်ႈဢိင်ၼိူဝ် ၽိင်ႈယူႇၵိၼ်ယူႇ။ ၸ်ႂႈ ဢမ်ႇၸ်ႂႈ ၼၼ်ႉ ႁဝ်းမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း ၼိူဝ်ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းဝႆ တႆး ႁဝ်းၶႃႈၼေႃႈ ………။ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်ႈဝႆ ဢၼ်ၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၶဝ် ၼုင်ႈတိုဝ်းဝႆႉ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ယဵပ်ႉ တီႈလ်ႂၶႃႈလႃႇ။ ဢၼ်ႁဵတ်း ဢွၵ်ႇၼ်ႂးတိၼ်ၼ်ႂးမိုဝ်း တႆး မီးလၢႆဢၼ်။ တူၺ်းၼ်ႂးတိူၵ်ႈၶူဝ်းႁဝ်းလူး ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼ်ႂးတိၼ် ၼ်ႂးမိုဝ်းတႆး ႁဝ်းမီး ၵႃႈႁိုဝ်။ ၶႃႈလၢမ်းဢဝ်တေႉ သိူဝ်ႈၶူဝ်းဢၼ်ယဵပ်ႉၼ်ႂးမိုဝ်းတႆးသေ ဢၼ်ၵူၼ်းတႆးၸ်ႂႉတိုဝ်းၼႆႉ ႁႃတႃႇႁဵတ်းယႃ တင်းတေယၢပ်ႇလူးၵွၼ်ႇ။ ၸဵမ် သိူဝ်ႈပိတ်းတၢင်း ၼ်ႂး ထိုင်ၽွင်တႃးၼႃႈ၊ ၸဵမ်ၵူၼ်ပိတ်း တၢင်းၼ်ႂး ၽႃႈတူင်ႇတၢင်းၼွၵ်ႈ၊ ၶႅပ်းတိၼ်ႁဝ်းတိုဝ်း တႆးႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶႃႈလူး။ ႁဝ်းဢဝ်ငိုၼ်းသေ သိုဝ်ႉၸ်ႂႉ လၢႆလၢႆ ယဝ်ႉ။
                   ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းသၢင်တူၺ်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင်တႆးႁဝ်းၶႃႈၼေႃႈ။ တႆးႁဝ်ႈၵမ်ႈပႃႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ပေႃးယူႇၼ်ႂးဝဵၼ်းၵေႃႈ တေႁဵတ်းၶၢႆ ၶဝ်ႈသဵၼ်ႈၶဝ်ႈသွႆး။ သိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆး ၵမ်ႈပႃႈၼမ်တေႉယဵပ်ႉ တီႈလႃႈသဵဝ်ႈ လႄႈ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ လၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းတႆးဢၼ်ယ်ႂႇယ်ႂႇၵေႃႈ တေမီးယူႇ ၾူၼ်ၶၢဝ် (ဝဵင်းလိူဝ်ႇ)၊ လႅင်းၶမ်း (လႃႈသဵဝ်ႈ)၊ 7 Jan (တူၼ်ႈတီး)။ သင်ဝႃႈ တႄႇဢဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵႂႃႇ ႁဝ်းတင်းမူတ်း တႅပ်းတတ်းဝႃႈ ဢမ်ႇၼုင်ႈဢမ်ႇသ်ႂႇ သိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆးယဝ်ႉ ႁဝ်းတေဢွၼ်ၵၼ်သိုဝ်ႉသ်ႂႇ သိူဝ်ႈၶူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉ မိူင်းၶႄႇ မိူင်းထႆး ဢမ်ႇၼၼ် သိုဝ်ႉၽႃႈတူင်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ၼႆၸိုင် လၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းတႆးႁဝ်းတေပဵၼ် ႁိုဝ်ၵႂႃႇ။ ၶဝ်ၵေႃႇလူဝ်ႇဢိုတ်းႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ယဵပ်ႉၶူဝ်းတႆးၶၢႆၼၼ်ႉၼႃႇ။ 
                   ၽွၼ်းယွၼ်ႉမၼ်းၼႆႉ ႁွႆးမၼ်းၵႂႃႇလိုၵ်ႉဝႆႉဢိူဝ်ႈ။ ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ်တေယၢမ်ႈ ယိၼ်းႁူႉၸၵ်း ၶူးသွၼ်လူင်ၸၢႆးၾႃႈ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးႁဝ်းယူဝ်ႉၼေႃ။ ပေႃးၶႃႈတွင်းဢမ်ႇၽိတ်း တေႉ တႃႇၶူးသွၼ်လူင်ႁဝ်း ၸတ်းပၢင်သွၼ်ၸွမ်းၵူႊဝဵင်းဝဵၼ်း ပႃးၸဵမ်တီႈၼ်ႂးမိူင်း ပီႈၼွင်ႉတႆးမိူင်းၼိူဝ်(မိူင်းၶၢင်) လႆႈၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶွင်လၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းတႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်လွင်ႈငိုၼ်းတွင်း ဝႆႉဢိူဝ်ႈ။ ဢၼ်ၼႆႉၶႃႈႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈမႃး ၶေႃးသၼႃး၊ ၵျေႃႇၺႃႇ လၢတ်ႈပၼ်ႁ်ႂႈ လၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉၶၢႆလီ။ ၶႃႈၵူၺ်း မီးၵၢၼ်ၸ်ႂၶ်ႂႈ ၽၢင်ႉၵႅမ်း ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶဝ် လွင်ႈဝႃႈ ၽိင်ႈယူႇၵိၼ်ၵူႊဝၼ်းဝၼ်းၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ် တုမ်ႉယွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၼႆၵူၺ်း။ သင်ႁဝ်းၶႃႈတင်းမူတ်းၽွမ်ႉၵၼ် ပိုၼ်ႉပႅတ်ႈၶူဝ်းတႆးဝၼ်းမိူဝ်ႈ ၼႆႉ မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၶူဝ်းတႆးတေႁၢႆ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၵူၼ်းယဵပ်ႉဢွၵ်ႇ၊ မိူဝ်ႈႁိုဝ်း ပၢင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆး "မ" ႁႃႈတူဝ် ၵေႃႈတေႁၢႆၵႂႃႇၸွမ်းဢိူဝ်ႈ။                        
                   ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးမီးႁူၵ်းလၢၼ်ႉပၢႆ။ သင်ၵူႊၵေႃႉ ၼုင်ႈၵူၼ်တႆး ၵူႊဝၼ်းဝၼ်းၼႆ လွၵ်းၵၢတ်ႇၶူဝ်းတႆး တေယ်ႂႇမႃးၵႃႈႁိုဝ်။ ပေႃးလွၵ်းၵၢတ်ႇယ်ႂႇမႃး ၵူၼ်းယဵပ်ႉၶူဝ်းတႆး၊ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇ style သိူဝ်ႈတႆး၊ ၵူၼ်းယဵပ်ႉ၊ ၵူၼ်းတေႃးၽႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉတေလူဝ်ႇၼမ်မႃး။ ႁဝ်းမီးၵၢၼ်တႃႇႁဵတ်းႁႃငိုၼ်း ၼွၵ်ႈသေ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႈသွမ်ႈ။ ႁဝ်းမီးၵၢၼ်ၵၢတ်ႇမႃးထႅင်ႈဢၼ်ၼိူင်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆးလႄႈ သလေႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵေႃႈတေမီးမႃး။ ပေႃးပဵၼ် fashion မႃး ႁဝ်းတေႇၶဝ်ႈၼ်ႂးလွၵ်းၵၢတ်ႇတၢင်ႇတီႈမႃး။ ၽွၼ်းလီတႃႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးဢၼ်ၼိူင်ႈတေႉ ႁဝ်းထိင်းသိမ်းလႆႈၽိင်ႈၼုင်ႈဝႆ ဢၼ်ပဵၼ် ၾၢင်ႁၢင်ႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ၼၼ်ႉၼႃႇ။
                   ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်း ပႃႈတိင်းၼႆႉ ႁိုင်မႃးၸပ်းၸိုဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈ၊ သ်ႂႇသ်ႂႇမႃး ယင်းၸၢင်ႈၸပ်းၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၼေႃႇၸေႃးၽဵတ်းတႆးၼႆယူႇ။ တၢင်းမေႃ ၵူၼ်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၽိင်ႈထုင်းတႆးဢၼ်ၼိူင်ႈ။ လၢႆးယဵပ်ႉၶူဝ်းၼုင်ႈတႆးၵေႃႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးဝူၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃး ယဵၵ်ႉဢွၵ်ႇမႃးၼ်ႂးတိၼ်ၼ်ႂးမိုဝ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းထုၵ်ႇလီဢဝ် ၵုင်ႇမုၼ် သူင်ၸ်ႂႉ ၼုင်ႈဝႆ ၶူဝ်းတႆး။  ၽိင်ႈထုင်းတႆး လွင်ႈယူႇ ၵိၼ်ၵူႊဝၼ်း ဢၼ်တႆးႁဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးတႆးႁဝ်း။ ပေႃးႁဝ်းပႅတ်ႈၽိင်ႈထုင်းၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ် တင်းႁဝ်းပွႆႇၽႃႈပႅတ်ႈၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးႁဝ်းၼၼ်ႉၼႃႇ။ လွင်ႈၼုင်ႈဝႆၶူဝ်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇဢၼ်ၼိူင်ႈၵူၺ်း။ လွင်ႈၵိၼ် လွင်ႈယူႇ လွင်ႈၵႂႃႇ လွင်ႈပႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈပႃႈလင်မၼ်း မီးၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးမိူၼ်ၵၼ်။ ၽူႈဢၢၼ်လိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် ဝူၼ်ႉ၊ ထတ်းသၢင်၊ ၶႆႊၸ်ႂတူၺ်း ၶႃႈလႄႈ။ သင်ဝႃႈမီး တၢင်းႁၼ် ပႅၵ်ႈပိူင်ႈ ၼႆၵေႃႈတႅမ်ႈပၼ်ၶေႃႈတွပ်ႇၵေႈ ပႃႈတ်ႂႈၼႆႉၶႃႈၼႃႈ။

ၼပ်ႉယမ်သေ
မၢၵ်ႇမူင်ႊႁိင်ႇ